Ome Lei
'n verhäölke van Net van Zus
Ome Lei kwaam vruger um de gas maond beej ós op bezeuk. Hae waas ‘nnen groeëte dieke mins, met plekke in ’t gezich en hae rook ’n bietje vraemp vónd ik. Hae had ‘nne wandelstok en zo’n hanghorloge in zien vesjeszekske. En hae brach altied ‘nnen täöt sigarebendjes mei. Allemaol dezelfde, Agio Gulden Oogst, maar det goof niks, want ’t ware dor waal vuuël.
Dus dachte weej det hae waal hiel erg riek muus zien. Weej, kinder, krege auk altied ’n döbbeltje van um. Det woort noeëts mier. Wie ik vieftieën jaor waas kreeg ik nog det döbbeltje. Maar det kwaam waal euverein met ’t beeld van ‘nne rieke mins. Want rieke minse zien gier, hadde weej zoeë bedach, daorum zien zeej auk riek.
Met fiëste en met de kermis schoof ome Lei nao binne. Goof ös zien sigarebendjes en döbbeltjes, drónk ’n klepke en zag dor gennen eine. Hae woort dan auk weer rap weggewerk door ós oma. ‘’Ome Lei, zulle de jónge óch nao de bus bringe?”
Op ens waas ome Lei oet ’t zich. Dor waas nog ’n verhaol det mam nao ’t gashoes gerope woort en det zeej ome Lei op de gank hoort rope: “Ik mót ‘nnen borrel, al is ’t in ‘nne pispot”. Det pasde waal beej det riek zien, vónd ik. Want rieke minse lösten um waal.
As se alder wuurs geis se dich toch dinger van vruger aaf vraoge. Dus auk wae ome Lei noow presies waas. Ik vroog ’t aan ós mam, maar die wis ’t auk neet… “Gewoeën Ome Lei“, zag zeej, “Dae kwaam zoeë geregeld….,dae woeënde in ’n pension in Koningslust. Ik dink ‘nnen ome van mien moder”. Det leek mich sterk. Dan zoel ’t dus ’n broor van mien euvergroeëtvader gewaes zien. Det kós toch neet gezeen de laeftied. Ome Lei bleef mich jaore lank puzzele.
“Dao heb se ós Net weer met zien raar vraoge”, zagte de breurs dan. Maar vroge intösse waal dökker of ik al wis wae Ome Lei waas. Nae dus.
Tant wis nog te vertelle det zeej um zoeë rónd 1950 op de merret in de stad had gezeen, dao holp hae met banane verkoupe. Ik begós Ome Lei zien riekdom ernstig in twiefel te trekke. Nörges waas dor iets euver dae mins te vinde. En van ermen ozel ging ik toch maar de breurs van mien euvergroeëtvader nao.
‘nne Gas waeke geleje kwaam dor dudelikheid. Ome Lei waas ech de jóngsten ome van mien oma. Hae is 89 jaor gewaore en in 1968 euverleje in Heerlen.
Toen waas ‘t ’n fluitje van ‘nne cent (gen döbbeltje!) um mier te weite te kómme. En laot ik zegge det ome Lei ‘nne biezóndere mins waas. Wie hae 9 jaor waas ging hae nao ’n gestich, wie det toen geneump woort. Maar op zien 34ste trouwde hae met ’n vrouw die 16 jaor alder waas en al twieë kier weduwe. Beej daen trouw erkinde hae auk ’n kind van die vrouw, det menke waas toen al 7 jaor.
Ome Lei zien vrouw euverleej in 1942. En volgens zien adresgegaeves ging ’t daonao neet good met um. Hae woeënde in ’n soort gashoes aan ’t Maasschriksel in Venlo en daonao inderdaad in Koningslust. In ’n tehoes van de stichting Savelberg. Det waas veur ‘onvolwaardige mannen’’ en woort in Helden ‘’t Gekkehoes van Keuningslust‘ geneump.
Zien letste woeënplaats, in Heerlen, waas in de Kneipinrichting. Auk van de Savelbergstichting.
Det guuëf ‘nne gansen andere kiek op de sigarebendjes en de döbbeltjes!
Maar Ome Lei haet ’t toch maar schoeën klaor gespeuld det dor 45 jaor nao zienen doeëd nog emus nao um op zeuk is. Det zoel ik auk waal wille. Det dor in pakweg 2080 nog emus in mich geïnteresseerd is. “’t Is good Net”, zegge de naeve as ik det vertel, “Schrief ’t maar efkes zellef op, det is waal zoeë efficient.” Dao heb ik dus weinig van te verwachte…..
Net van Zus
