Ontwikkelingshulp
Een vriendin is kloosterzuster in Papoea-Nieuw-Guinea. Zij werkt hard aan ontwikkeling van mensen en loopt daarbij vaak frustraties op. Ik citeer uit een brief die ze kort geleden stuurde.
“Misschien helpt het ons hier dat we een gemeenschappelijke vijand hebben: in Pa-poea-Nieuw-Guinea is de algemene corruptie Tegenstander Nummer 1. Het is werkelijk ongelooflijk hoe corrupt het land is. Men schat dat van € 100.000,- ontwikkelingsgeld € 99.999,- in de zakken van politici terecht komt. Ik sprak op een conferentie met een bisschop, een Amerikaan, die al 30 jaren in het land is. ‘Ik heb de indruk dat in dit land 5% van de mensen 90% van het geld bezit’, meende ik. Maar hij sprak me tegen: ’Dat is niet helemaal correct; slechts 2% van de mensen …’
Maar niet alleen de politici zijn corrupt. Je ziet het in de hele maatschappij. Dat ziet er in het dagelijks leven als volgt uit:
- In het ziekenhuis kijken ziekenzusters (artsen zijn er nauwelijks) iemand überhaupt alleen maar aan, nadat ze geld ontvangen hebben.
- Alleen na betaling van geld, bier en sigaretten is de politie bereid ergens naartoe te gaan waar hulp gevraagd wordt. En dan nog bedrinken ze zich vaak eerst en rijden er toch niet heen.
- Auto’s moeten wettelijk ieder half jaar op veiligheid en deugdelijkheid gekeurd worden. De man die hier in het dorp de licentie bezit, heeft nog niet eens een werkplaats. Je gaat naar zijn woning, hij kijkt zelfs niet uit de verte naar jouw auto, je betaalt hem en je krijgt je keuringsbewijs.
- Als leraren eenmaal geregistreerd zijn, worden ze betaald, ongeacht of ze les geven of niet. Veel van hen komen dan ook alleen maar naar school als ze daar toevallig zin in hebben.
- Alles is te koop, werkelijk alles: vonnissen van de rechtbank, getuigenverklaringen, verkiezingsuitslagen, journalisten – alles. Wetten bestaan alleen op papier. Geld is de wet.
- Niet ver hiervandaan wordt in een van de grootste groeves ter wereld goud gedolven. Iedere dag (!) wordt goud ter waarde van bijna een miljoen euro opgeëist. Niemand weet echt waar dat geld blijft. De meeste mensen er leven in krottenwijken.
Het resultaat van zo’n corruptie drukt zich aldus in statistieken uit: 70% van de kinderen gaat niet naar school, 70% van de bevolking is analfabeet; slechts 5% van de bevolking heeft betaalde arbeid; recordcijfers overal: de hoogste moeder- en kindersterfte in de Pacific, lage levensverwachting, hoogste percentage aidsgevallen, hoogste criminaliteitscijfers enz..
Het beneemt je de adem. En ik durf er niet echt over na te denken, want dan wordt ik depressief.” Tot zover mijn vriendin.
Het aantal mensen dat ontwikkelingshulp wil verminderen, groeit. Dit soort verhalen is voor hen natuurlijk een steun in de rug. Ik vind evenwel dat de ontwikkelingshulp niet verminderd moet worden, maar anders moet worden ingezet. Dat vind ik ook na lezing van bovenstaand verhaal. Kijk eens naar Nederland. Daar worden al vele jaren miljarden euro’s uitgegeven om de files op te lossen. De files zijn geen kilometer minder geworden. Dan zeggen we toch ook niet:”Geen geld meer naar filebestrijding.” Dan vinden we dat het geld anders moet worden gebruikt.
Wat dit met advocaat-zijn te maken heeft? Mijn blik reikt verder dan Nederland als het om recht en onrecht gaat. En de discussie over dit soort onderwerpen raakt me bijzonder. Wellicht had het meer voor de hand gelegen als ik deze column had gevuld met de vrijspraak van Lucia de Berk, die 6 jaren onschuldig in de gevangenis zat na een veroordeling tot levenslang en tbs. Maar dat raakte nu even mijn advocatenhart minder dan het massieve onrecht wat verder weg.
